İnsanların belirli bir iktisadi amaçla mal ya da emeklerini birleştirip iradi bir şekilde bir araya gelerek oluşturduğu topluluklara şirket adı verilmektedir. Türk Dil Kurumu’na göre şirket ortaklık anlamına gelmektedir.
Şirketler de tıpkı biz insanlar gibi şahsiyete sahiptir. Hukuk terminolojisinde insana gerçek kişi denirken şirketlere de hükmi şahıs ya da tüzel kişi denmektedir. Şirketlerin tüzel kişiliğe sahip olmasının istisnası şahıs şirketleri ve adi ortaklıklardır.
Uzmanlarımızın Hazırladığı Makalelere Göz Atın!
Şirketler kural olarak en az iki kişinin bir araya gelmesi ile teşekkül eder. Ancak ticari amaçla en yaygın şekilde kurulan limited şirketler ve anonim şirketler tek ortak ile de kurulabilmektedir.
2025 yılı başlangıcından Eylül ayına kadar kurulan şirket istatistiği aşağıdaki gibidir:
- Anonim Şirket -> 8842
- Limited Şirket -> 72466
- Kolektif Şirket -> 7
- Komandit Şirket -> 0
- Kooperatif -> 1401
- Ticari İşletme -> 13135
- Şube -> 26082
Kaynak: Merkezi Sicil Kayıt Sistemi – Mersis
Görüldüğü üzere ülkemizde en çok rağbet gören iktisadi ortaklık tipi limited şirket ve anonim şirketlerdir.
Şirket kurulumunda limited şirket veya anonim şirket tercihi yaparken limited şirket ve anonim şirket farkları yazısını okumanız tavsiye olunur.
İsminden de bize ipuçları veren Limited şirketlerde en fazla 50 ortak bulunabilmekteyken Anonim şirketlerde ortakların sayısı milyonlarca kişiyi bulabilmektedir.
Şirketler Hukukuna ilişkin esaslar 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenir. Türk Borçlar Kanunu’nda adi şirketler, Sigortacılık Kanunu’nda sigortacılık ve Sermaye Piyasası Kanunu’nda ise bankacılık sektörüne ilişkin şirketler düzenlenir.
Şirketler özel hukuk dalları arasında yer almakta olup Ticaret Hukukunun bir parçasıdır.
Şirket Kurma Şartları
Şirketin var olabilmesi için şirketi oluşturan sıralı unsurların hepsinin aynı anda bulunması gerekmektedir:
Kişi
Şirketi kişi ya da kişiler oluşturur. Şirket ortağı olmak için özel bir ehliyet şartı bulunmamaktadır.
Temyiz kudretini haiz, ayırt etme gücüne sahip olan, reşit ya da ergin kılınmış, kısıtlılığı bulunmayan herkes şirket kurabilir ya da kurulan bir şirkete ortak olabilir.
Çocuklar ve kısıtlılar ise velilerinin aracılığı ile şirket kurabilir ya da ortak olabilir.
Limited şirket ve Anonim şirketlerde ortağın ölümü şirketin sonlanmasına neden olmaz.
Şirket ortağı olabilecek kişi sınırı
Anonim şirketlerde pay sahibi ortak sayısı sınırsızken Limited Şirketlerde en fazla 50 ortak olabilir.
Kimler şirket ortağı olamaz?
1- Devlet memurlarının şirket ortaklığı
Devlet memurlarının kamu adına faaliyet gösterirken ticari faaliyet gösteremeyeceği, işini ihmal edebileceği, kamu kaynaklarını menfaat elde etme uğruna kullanabileceği nedenleri ile şirket kurmasına izin verilmemiştir. Devlet memurları; şahıs şirketi, komandit şirkete komandite ortak, kolektif şirkete ortak olamazlar. Ancak devlet memurları; anonim şirket, limited şirket ve kooperatif şirkete ortak olabilir. Yalnızca yukarıda bahsedilen sakıncalardan dolayı bu şirketlerin yönetim kurullarında görev yapamazlar.
2- Avukatın şirket ortaklığı
Avukatlık faaliyeti ile ilgili şirket
1136 sayılı Avukatlık Kanunu madde 44 gereği avukatlar mesleki çalışmalarını aynı büroda birlikte ya da avukatlık ortaklığı şeklinde yürütebilmektedir. Ancak kurulan bu ortaklığın yaptığı iş ticari iş sayılamaz.
Avukatlık ortaklığı şeklinde kurulan tüzel kişiliklere şahıs şirketine uygulanan hükümler uygulanır.
Avukatın ticari amaçla ortak olduğu şirket
Ticareti faaliyet yasağına aykırı olmamak, icrai görev yapmamak kaydı ile Avukat, Anonim şirket, limited şirket ve kooperatif şirketlerin; ortaklığı, yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliğini yapabilir.
Sözleşme
Ticari şirketin kurulabilmesi için yazılı sözleşme şarttır.
Şirketin kuruluş aşamasında tanzim edilerek imzalanan esas sözleşme şirketin anayasası gibidir. Ticaret Sicil Gazetesi’nde tescil ve ilan edilir.
Sermaye
Şirket kurulurken her ortak sermaye getirmek zorundadır. Ortak, şirket esas sözleşmesi ile koymayı söz verdiği sermayeyi şirkete borçludur.
Şirket Kuruluşunda Neler Sermaye Olabilir?
Sermaye nakdi, ayni veya emek olabilir.
Likit para, alacak hakkı, poliçe-bono-çek gibi kıymetli evrak, taşınmaz mal(arsa, daire dükkan vs.), taşınır mal, elektronik unsurlar, ticari işletme, çeşitli ruhsatnameler, nakden değerlendirilebilen değerler ya da emek sermayesi(bedensel işgücü, fikri mülkiyet, ustalık becerisi, şahsi itibar, deneyim) olabilir.
Anonim şirket ve Limited şirkete yalnız likit karşılığı bulunan nakit ya da ayni sermaye getirilebilirken emek sermayesi getirilememektedir.
ŞİRKET KURULUŞUNDA ARANAN EN AZ SERMAYE TUTARI- 2025
- Limited Şirket Kuruluşunda aranan en az sermaye tutarı 50.000 TL’dir.
- Anonim Şirket Kuruluşunda aranan en az sermaye tutarı 250.000 TL’dir.
Amaç
Her işin bir amacı vardır bu nedenle amaçsız bir şekilde ticari şirketin kurulamayacağı da herkesin malumudur. Ticari şirket kurulurken esas amacı maddi kazanç elde etmesidir. Bu konuda tek istisna kooperaif şirketlerdir. Kooperatifler yardım ve dayanışma amacı ile kurulabilmektedir.
Birlikte Çalışma İradesi
Şirket kurulurken ortaklar, ticari kazanç elde etme amacı ile birlikte iş yapma iradesi ortaya koymalıdır.
Ticari Şirket Türleri
- Anonim Şirket
- Limited Şirket
- Kolektif Şirket
- Komandit Şirket
- Kooperatif
Şirketler Hukuku Davaları
- Genel Kurul Kararının İptali Davası
- Öz Sermaye Tespiti Davası
- Ortaklığın Tespiti Davası
- Şirketin İhyası Davası
- Şirketin Feshi ve Tasfiyesi Davası
- Ortaklardan Mal Kaçırma Amacı Nedeniyel Tapu İptal ve Tescil
- Yönetim Kurulu Üyelerine Karşı Sorumluluk Davası
- Toplantıya Çağırma ve Gündem Davası
- Rekabet Yasağı Davası
- Şirketin İflasını İstememe (Ceza) Davası
- Alacaklıları Zarara Uğratma (Ceza) Davası
- Ticareti Terk (Ceza) Davası
- Ortaklıktan Çıkarma Davası
Şirket Ortağının Rekabet Yasağı
Şirket ortaklarından her biri ortağı olduğu şirketle rekabete girmeme borcu altınadadır. Ortak, şirketin işletme konusunun kapsamındaki işlerle ilgili başka şirketin sınırsız ortağı olamaz. Aksi halde elde edilecek her türlü menfaat şirket tarafından ilgili ortaktan talep edilebilir.
Şirketlerde Tür Değişikliği
Türk Ticaret Kanunu şirketin tasfiyesine gerek olmaksızın yeni esas sözleşmenin Ticaret Sicil Gazetesi’ne tescili ile türünün değiştirilebileceğini öngörmüştür.
Buna göre
- Anonim Şirket -> Limited Şirket ve Kooperatife
- Limited Şirket -> Anonim Şirket ve Kooperatife
- Kooperatif -> Anonim Şirket ve Limited Şirkete dönüştürülebilmektedir.
Ayrıca;
Hangi şirketlerin avukat tutma zorunluğu bulunduğuna dair: Şirketlerin Avukat Bulundurma Zorunluluğu
Şirket avukatı seçiminde bilmeniz gerekenler dair: Şirket Avukatı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler